Hoe vrij is vrij?

Vanmorgen op de televisie sprak een ondernemer van een restaurant en, ik dacht zijn kleindochter, over de vrijheid. Tenslotte is het vandaag 5 mei en vieren we onder bijzondere omstandigheden het feit dat we 75 jaar geleden als land volledig zijn bevrijd. De vraag die aan beide werd gesteld werd; “voel jij je vrij?”

De jonge dame was vrij rap met haar antwoord. Nee, zei ze, ik kan niet doen wat ik wil, ik kan niet overal heen waar ik naar toe wil. De oudere ondernemer moest er even iets langer over nadenken. Ook hij kwam op een wat genuanceerder nee. Hij vertelde zich niet volledig vrij te voelen. Zijn restaurant moest dicht.

4 mei, herdenking op de dam

Een dag eerder begon de koning zijn toespraak;

” Het voelt vreemd op een bijna lege Dam. Maar ik weet dat U, dat jij, deze Nationale Herdenking meebeleeft en dat we hier samen staan. In deze uitzonderlijke maanden hebben wij allemaal een deel van onze vrijheid op moeten geven. Sinds de oorlog heeft ons land iets dergelijks niet gekend.”

De koning beaamt we hebben een deel van onze vrijheid moet opgeven, maar er is een essentieel verschil want, zo vervolgt hij in zijn toespraak;

“Nu maken we zelf een keuze. In het belang van leven en gezondheid. Toen wérd de keuze voor ons gemaakt. Door een bezetter met een ideologie zonder genade die vele miljoenen mensen de dood in joeg.”

Een dag eerder was het woord aan Arnon Grunberg. Zijn 4 mei lezing met als thema “Herdenken gaat uit van de vaststelling dat het verleden niet voltooid is”
Hij deelde een ooggetuige verslag van Filip Müller die zeer dicht bij de doden is geweest. Hij was een Slowaakse Jood, lid van het Sonderkommando van Auschwitz-Birkenau. Ik citeer een stukje wat mijn maag deed omdraaien bij het horen daarvan.

Moeder en baby

“De naakte vrouwen staan met hun kinderen voor de executiemuur. Toen knalden er opeens een paar schoten door de stilte. Het kind was van opzij in de borst getroffen. De moeder, die voelde dat het bloed van haar kind langs haar lichaam liep, verloor haar zelfbeheersing en smeet de moordenaar het kind in het gezicht, toen die de loop van zijn wapen al op haar had gericht.”

Het zijn verschillende grootheden waar ik nu over spreek. Daar ben ik me terdege van bewust. Je zult maar ondernemer zijn en je ziet je levenswerk wegkwijnen door overheidsingrijpen. Je zult maar jong zijn en van het leven willen genieten en alle festivals zijn voorlopig verboden, door overheidsingrijpen. Maar weet, stel…
Je doet het toch… je opent je restaurant, je café. Je organiseert via Facebook een festival op een geweldige verlaten parkeerplaats. Je weet in elk geval zeker dat jouw niet zal overkomen wat die naakte vrouw aan die muur is overkomen. Je beland echt niet tegen een muur om afgeschoten te worden.

Onze vrijheid om te bewegen en te doen waar we zin in hebben is beperkt. In vrijheid hebben we gekozen voor mensen die nu hele zware beslissingen moeten nemen. Dat is waar we heel dankbaar voor moeten zijn en dat we dat nooit zullen vergeten. Juist, deze vrijheid is ons grootste goed om te bewaken. Want het is die vrijheid die ons bescherming biedt tegen de willekeur en waanzin van types die het niet zo op hebben met een vrije democratische rechtstaat. Vrijheid is ons grootste goed. Dat is niet te koop of af te kopen. Maar toch, voor die ondernemer, de jongeren en vele anderen zal de vraag spelen: hoe vrij is vrij?

Zwart, Wit

Ik kan er niet zoveel aan doen. Het boeit me, het triggert me en ik vind er wat van..
In mijn vorige blog een kaartje waarop te zien is hoe de wereld rood kleurt. Nu een dag of 10 verder…

10 april 2020

Leg de plaatjes naast elkaar en zie de verdubbeling. En dan de discussie afgelopen week in de 2e kamer. Met onze nationale roeptoeter voorop…. Het is echt geen sinecure, we hebben een groot probleem met beschermingsmiddelen. Het is goed dat de 2e kamer de regering blijft controleren, maar dan toch…Op zoek naar het afdwingen van garanties die gewoon niet te geven zijn. De hoge toon, de verwijten… Je hoeft er toch niet voor doorgeleerd te hebben dat je kunt begrijpen dat als de hele wereld hetzelfde wil… het er niet zo even is. Misschien hadden ze… mogelijk zou het dan… Wat we in elk geval weten is dat we het eigenlijk helemaal niet weten. Dat maakt angstig, want wat willen we graag alles weten, de grip er op hebben.

Dan gisteren; de tiende Passion, hoe anders werd het deze keer. Bijna 2,8 miljoen mensen keken naar de directe uitzending. Heel veel positieve reacties op Twitter, de tijdlijnen in Facebook.. veel waardering. Mooie terugblik en Johny de Mol als eigentijdse actuele verteller die ‘echt’ was. Het thema “Geef mij je angst”. Met dat lied door vele zangers en zangeressen virtueel als digitaal koor, gezongen, werd de uitzending beëindigd. Symbolisch door samen te zingen net zoals het samenwerken on de gevolgen van het het virus te bestrijden, kijk maar.

De ene dag de hoge toon in de 2e kamer, de andere dag een heel andere toon in de Passion uitzending. Een boodschap van geloof, hoop en liefde. Oproep om de angst te ruilen voor hoop. In dezelfde uitzending het lied “Zwart Wit”

Denk niet wit, denk niet zwart, denk niet zwart-wit
Maar in de kleur van je hart, maar in de kleur van je hart

Frank Boeijen

Misschien lukte het in de 2e kamer nog niet zo goed om die angst om te zetten in hoop en stokte even het denken in de kleur van het hart en werd het zwart-wit.

Moorkoppen

Ik vind ze lekker, al is het verorberen er van een grote uitdaging. Een beetje fatsoenlijk naar binnen werken, het lukt me zelden. Gelukkig als ik in het restaurant van een HEMA filiaal iemand ook een poging zie wagen, besef ik dat ik niet de enige ben. Het blijft een uitdaging.

Moorkop wordt chocoladebol.

Vandaag werd de moorkop zowaar landelijk nieuws. Eerst als persbericht van de HEMA, al snel later in de middag een aanvulling.

Een bakker in Monster moest zijn zaak sluiten, omdat hij had besloten zijn zelfgemaakte moorkop voortaan onder de naam ‘roomkop’ te verkopen. Politie moest er aan te pas komen. Een cliënt eiste agressief in de winkel en bedreigingen op sociale media deden hem besluiten de winkel dicht te doen, omdat zijn personeel gevaar liep.

Ik probeer te begrijpen wat er in iemand om moet gaan om zover te gaan dat mensen hun winkel moeten sluiten. Trots op Nederland? Ja, zeker ik ben trots op dit land. Op zijn geschiedenis. Op zijn image van de dominee en de koopman. Trots op de ruimte die de democratie heeft in het politieke stelsel. Hangt die trots dan samen met het behoud van de moorkop, de negerzoen of… ik durf het bijna niet meer te benoemen ‘zwarte piet’.

Al eerder bepleitte ik ergens dat we onze geschiedenis niet door de bril van nu moeten zien. Als we dat zouden doen, dan wordt het een zwartgallig verleden. We moeten alles bezien in de tijd en plaats van het moment. Beoordelen achteraf is een koe in zijn …. kijken. Dat schiet niet op. Leren wel… dat doen we namelijk altijd en constant. Als persoon, als groep, als land, als cultuur. Leren betekent ook veranderen, meegaan in de tijd.

Nu is deze tijd, een tijd van polarisatie. Politieke voorgangers wereldwijd zijn maar al te vaak bezig met het eigen gewin. Het gaat dan niet om mensen, maar om macht. De grootste willen zijn, de rijkste willen zijn, de sterkste willen zijn. Wij zijn geneigd om naar dit soort voorgangers te luisteren. Het probleem ligt bij de ander… zij nemen. Of het nu de chinezen zijn, de polen, of welke andere groep dan ook. Zij nemen…
Nu ook nog onze moorkop.

De wereld is door technologie en mobiliteit een onlosmakelijk geheel. We zullen het met deze wereld samen moeten doen. Dat lukt beter als we proberen samen te leven, begrip te hebben voor elkaar. En ja… ook open te staan voor kleine stapjes in verandering van cultuur. Want hoe graag sommige dat zouden willen vermijden, dat gaat nou eenmaal zo. Daar waar mensen met elkaar samenleven is er een cultuur die altijd in beweging is. Het leeft zoveel fijner om mee te gaan in die flow, zonder druk, maar stapje voor stapje en ieder op zijn eigen tijd en plaats.